30 มิ.ย. น้ำยังขุ่นทั้งที่เติมเฟอร์ริกคลอไรด์ ปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่สารเคมี
บ่อยครั้งที่เดินเข้าไปในแผนกบำบัดน้ำเสียของโรงงานอุตสาหกรรม เรามักจะเห็นภาพของวิศวกรและเจ้าหน้าที่หน้างานกำลังขมวดคิ้วยืนมองถังตกตะกอนที่น้ำยังคงมีความขุ่นมัว ตะกอนฟุ้งกระจาย ไม่ยอมจับตัวกันเป็นก้อนแน่นและตกสู่ก้นถังอย่างที่ควรจะเป็น และปฏิกิริยาแรกที่คนส่วนใหญ่เลือกทำโดยสัญชาตญาณก็คือการเดินไปหมุนวาล์วเพิ่มปริมาณการจ่ายสารเฟอร์ริกคลอไรด์ให้มากขึ้น เพราะคิดไปเองว่าน้ำยาที่เติมลงไปนั้นอาจจะไม่เพียงพอต่อปริมาณความขุ่นของน้ำเสียในล็อตนั้น แต่สิ่งที่น่าตกใจก็คือ ในหลายๆ ครั้ง ยิ่งเราประโคมเติมสารเคมีลงไปมากเท่าไหร่ น้ำกลับยิ่งขุ่นหนักกว่าเดิม หรือต่อให้ค่าน้ำจะดีขึ้นมาเล็กน้อย แต่สิ่งที่จะตามมาอย่างแน่นอนก็คือตัวเลขค่าใช้จ่ายสารเคมีที่พุ่งสูงขึ้นจนน่าใจหาย พร้อมกับปริมาณกากตะกอนเคมีหรือสลัดจ์ที่เพิ่มขึ้นเป็นกองมหึมาจนกลายเป็นภาระในการนำไปฝังกลบหรือทำลายต่อในอนาคต ความจริงที่นักบำบัดน้ำเสียต้องรู้ก็คือ สารเฟอร์ริกคลอไรด์ไม่ได้เป็นยาครอบจักรวาลที่จะทำงานได้ดีในทุกสภาวะ และเมื่อน้ำยังขุ่น ปัญหาที่แท้จริงอาจไม่ได้อยู่ที่ตัวสารเคมีเลยแม้แต่น้อย แต่ระบบกำลังส่งสัญญาณเตือนว่ามีบางสิ่งบางอย่างในกระบวนการบำบัดกำลังผิดเพี้ยนไป หากเราอยากแก้ไขปัญหานี้ให้ตรงจุดแบบไม่ต้องเสียเงินทิ้งไปโดยเปล่าประโยชน์ เราจำเป็นต้องสวมบทบาทเป็นนักสืบสิ่งแวดล้อมแล้วร่วมกันตรวจสอบ 6 จุดสำคัญรอบๆ ระบบบำบัดน้ำเสียก่อนที่จะตัดสินใจปรับเพิ่มสารเคมีกันค่ะ ทำไมน้ำยังขุ่น ทั้งที่เติมเฟอร์ริกคลอไรด์แล้ว ก่อนที่เราจะไปค้นหาต้นตอของปัญหา เราต้องเข้าใจธรรมชาติของเฟอร์ริกคลอไรด์กันก่อนว่า สารเคมีชนิดนี้ทำหน้าที่เป็นสารช่วยตกตะกอนขั้นต้น โดยการเข้าไปทำลายเสถียรภาพของประจุไฟฟ้าที่อยู่บนผิวของอนุภาคขุ่นขนาดเล็กที่แขวนลอยอยู่ในน้ำ ทำให้อนุภาคเหล่านั้นที่เคยผลักกันสามารถวิ่งเข้ามาชนกันและรวมตัวกันเป็นกลุ่มก้อนขนาดใหญ่ที่เรียกว่าฟล็อกได้ง่ายขึ้น กระบวนการนี้อาศัยความสมดุลที่เปราะบางมากระหว่างเคมีภัณฑ์ กายภาพของน้ำ และระบบกลไกภายในโรงงาน เมื่อไหร่ก็ตามที่ระบบขาดความสมดุล สารเฟอร์ริกคลอไรด์ที่เติมลงไปก็จะไม่สามารถแสดงประสิทธิภาพในการจับตะกอนได้อย่างเต็มที่ และที่ร้ายไปกว่านั้น การเติมสารเคมีประเภทนี้ซึ่งมีฤทธิ์เป็นกรดแก่ลงไปมากเกินความจำเป็น จะกลายเป็นการเพิ่มความหนาแน่นของประจุบวกในน้ำจนเกิดปรากฏการณ์ประจุเปลี่ยนทิศทาง ทำให้อนุภาคขุ่นเหล่านั้นกลับมาผลักกันเองอีกครั้ง ทำให้น้ำยิ่งขุ่นล็อกและแก้ยากขึ้นไปอีก ดังนั้นการหยุดคิดและสำรวจระบบอย่างรอบคอบจึงเป็นทางออกที่ดีที่สุด จุดที่ 1 ตรวจสอบค่า pH ของน้ำเสีย สิ่งแรกที่ต้องตรวจสอบและถือเป็นหัวใจสำคัญที่สุดในระบบเคมีบำบัดน้ำเสียก็คือ ค่าความเป็นกรดและด่าง หรือค่า pH ของน้ำในขณะที่เกิดปฏิกิริยา...
